Kalendarz szczepień szczeniaka: jak to zwykle wygląda

Większość szczeniąt przechodzi szczepienia według podobnego schematu: szczepionki podstawowe zaczynają się w wieku 6–8 tygodni, są powtarzane co 2–4 tygodnie, aż szczeniak skończy co najmniej 16 tygodni, a potem podaje się jeszcze jedną dawkę w 26. tygodniu lub później. Tak zalecają wytyczne szczepień WSAVA (World Small Animal Veterinary Association) z 2024 roku. Rzeczywiste kalendarze różnią się w zależności od kraju, preparatu i lecznicy, więc traktuj tę stronę jako tło, a nie plan. To weterynarz decyduje, jakich szczepień potrzebuje szczeniak i kiedy.

Czym są szczepionki podstawowe?

WSAVA definiuje szczepionki podstawowe jako te, które powinien dostać każdy pies. U psów na całym świecie chronią one przed trzema groźnymi chorobami wirusowymi:

• Nosówka (CDV)
• Adenowirus psi (CAV), który wywołuje zakaźne zapalenie wątroby
• Parwowiroza (CPV)

WSAVA zaznacza też, że w niektórych miejscach weterynarze uznają za podstawowe także inne szczepionki. Tam, gdzie wścieklizna występuje endemicznie, zaleca szczepienie wszystkich psów, a tam, gdzie leptospiroza psów jest częsta i dostępne są odpowiednie szczepionki, szczepienie przeciw leptospirozie jest zdecydowanie zalecane i uznawane w tych miejscach za podstawowe.

Szczepionki dodatkowe zaleca się w zależności od tego, gdzie i jak pies żyje, np. szczepionki przeciw kaszlowi kenelowemu (m.in. przeciw wirusowi parainfluenzy psów i Bordetelli). WSAVA podkreśla, że wybór szczepionek dodatkowych wymaga dokładnej rozmowy weterynarza z opiekunem.

Ogólny schemat dla szczeniąt (WSAVA)

Źródło: wytyczne WSAVA z 2024 roku dotyczące szczepień psów i kotów. Szczepienia przeciw wściekliźnie i leptospirozie podlegają instrukcjom producenta i przepisom lokalnym.

1234

816 tyg.26 tyg.1 rok

1. 16–8 tygodni: pierwsza dawka podstawowa.
2. 2Co 2–4 tygodnie: kolejne dawki (nie częściej niż co 2 tygodnie), aż szczeniak skończy co najmniej 16 tygodni.
3. 316 tygodni lub później: ostatnia dawka szczenięca.
4. 4W 26. tygodniu lub później: kolejna dawka podstawowa.

Źródło: wytyczne WSAVA z 2024 roku, jak w tabeli powyżej. Kalendarze różnią się w zależności od kraju, preparatu i lecznicy. To weterynarz decyduje, jakich szczepień potrzebuje szczeniak i kiedy.

Dlaczego szczenięta potrzebują kilku dawek

Szczeniak dostaje przeciwciała od matki. Te matczyne przeciwciała chronią go w pierwszych tygodniach, ale zakłócają też działanie szczepionek. Wytyczne WSAVA wyjaśniają, że poziom tych przeciwciał bardzo się różni między miotami i w obrębie miotu, więc nie da się dokładnie przewidzieć, kiedy szczepionka u konkretnego szczeniaka „zadziała”.

Rozwiązaniem jest powtarzanie szczepionki co kilka tygodni, co zawęża okres, w którym szczeniak jest bez ochrony. WSAVA nazywa dawkę podaną w 16. tygodniu lub później najważniejszą z wczesnych dawek, bo do tego czasu przeciwciała matki zanikają u zdecydowanej większości szczeniąt. Dodatkowa dawka w 26. tygodniu lub później ma objąć mniejszość, u której przeciwciała nadal przeszkadzały w 16. tygodniu.

Dlaczego kalendarz Twojego weterynarza może wyglądać inaczej

Nie zdziw się, jeśli plan weterynarza nie pokrywa się dokładnie z tabelą. Kalendarze różnią się ze względu na lokalne ryzyko chorób, przepisy krajowe, dostępne preparaty i to, kiedy szczeniak zaczął szczepienia. Dwa przykłady:

• Wielka Brytania: PDSA podaje, że szczenięta najlepiej zaczynają w wieku ok. 6–8 tygodni od 2 zastrzyków w odstępie 2–4 tygodni, a niektóre potrzebują trzeciego. Psy w Wielkiej Brytanii szczepi się przeciw parwowirozie, nosówce, zakaźnemu zapaleniu wątroby i leptospirozie; leptospiroza wymaga corocznej dawki przypominającej, pozostałe są powtarzane co trzy lata.
• Szwecja: Szwedzki Związek Kynologiczny (SKK) opisuje szczepienie podstawowe w wieku ok. 8 tygodni (zwykle organizowane przez hodowcę), kolejne w 12. tygodniu i jeszcze jedno w wieku ok. roku, przeciw nosówce, zakaźnemu zapaleniu wątroby i parwowirozie; zalecane jest też szczepienie przeciw kaszlowi kenelowemu (parainfluenzie). Szwedzki Państwowy Instytut Weterynaryjny (SVA) odsyła opiekunów do weterynarza po indywidualną poradę.

Żaden z tych kalendarzy nie jest „dobry” ani „zły”; odzwierciedlają lokalne warunki i preparaty. Jeśli plan Twojego weterynarza różni się od zaleceń WSAVA, spokojnie możesz zapytać dlaczego.

Zanim szczeniak będzie w pełni chroniony

Tygodnie między przyjazdem szczeniaka do domu a ostatnią dawką szczepienia podstawowego to także najważniejszy czas socjalizacji, dlatego większość porad dotyczy ograniczania ryzyka, a nie całkowitego siedzenia w domu. Wytyczne WSAVA zaznaczają, że ostrożna socjalizacja może się zacząć przed zakończeniem serii szczepień. Praktyczne wskazówki PDSA:

• szczenięta są w pełni chronione 2–4 tygodnie po ostatnim zastrzyku szczepienia podstawowego;
• do tego czasu noś szczeniaka na rękach, zamiast pozwalać mu chodzić po ziemi w miejscach publicznych;
• Twój własny ogród jest w porządku, o ile nie przebywały w nim niezaszczepione psy;
• nie pozwalaj szczeniakowi spotykać się z niezaszczepionymi psami spoza Twojego domu.

Zapytaj weterynarza, kiedy szczeniak może zacząć spacery i zajęcia w przedszkolu dla szczeniąt. W międzyczasie wykorzystaj ten czas na naukę czystości, delikatne oswajanie z dotykiem i krótkie, spokojne nowe doświadczenia.

Po szczepieniu: co jest normalne?

PDSA podaje, że większość psów nie ma żadnych skutków ubocznych. Jeśli się pojawią, są zwykle łagodne, jak lekko podwyższona temperatura, mniej energii czy słabszy apetyt, i mijają w ciągu 24–48 godzin. Skontaktuj się z weterynarzem, jeśli szczeniak źle się czuje dłużej albo jeśli jakakolwiek reakcja Cię niepokoi.

Spokojny dzień po szczepieniu to norma. Pozwól szczeniakowi odpocząć i obserwuj jego apetyt i energię. Jeśli zapisujesz posiłki, drzemki i spacery w DogsLife, łatwo porównasz dzień po szczepieniu ze zwykłym dniem i zauważysz coś nietypowego, o czym warto powiedzieć weterynarzowi. Możesz też zanotować tam datę szczepienia obok dokumentacji od weterynarza, żeby wiedzieć, kiedy wypada kolejne.

Dawki przypominające u dorosłych i przeglądy zdrowia

WSAVA odradza niepotrzebne szczepienie: szczepionek podstawowych u dorosłych psów nie należy podawać częściej niż co 3 lata, bo nowoczesne szczepionki podstawowe dają odporność na wiele lat. Szczepionki dodatkowe zwykle trzeba podawać co roku, bo ich ochrona trwa ok. roku. WSAVA zachęca do corocznego przeglądu zdrowia, który obejmuje znacznie więcej niż szczepienia.

O co zapytać weterynarza

• Jakie szczepionki podstawowe i dodatkowe zalecasz dla mojego szczeniaka i dlaczego?
• Na kiedy wypadają pozostałe dawki szczenięce?
• Kiedy mój szczeniak będzie wystarczająco chroniony na spacery, zajęcia i spotkania z innymi psami?
• Czy szczeniak będzie potrzebował dawki w wieku ok. 6 miesięcy, czy ok. roku?
• Czy potrzebujemy szczepienia przeciw wściekliźnie na podróże?