Vaccinatieschema voor puppy's: zo werkt het meestal

De meeste puppy's volgen een patroon zoals dit: de kernvaccins beginnen op een leeftijd van 6–8 weken, worden elke 2–4 weken herhaald tot de puppy minstens 16 weken oud is, en worden gevolgd door nog een dosis op of na 26 weken. Dat is de aanbeveling van de vaccinatierichtlijnen 2024 van de WSAVA (World Small Animal Veterinary Association). Echte schema's verschillen per land, vaccin en praktijk, dus zie deze pagina als achtergrond, niet als plan. Je dierenarts beslist welke vaccins je puppy nodig heeft en wanneer.

Wat zijn kernvaccins?

De WSAVA omschrijft kernvaccins als de vaccins die elke hond hoort te krijgen. Voor honden overal ter wereld beschermen ze tegen drie ernstige virusziekten:

• Hondenziekte (canine distemper virus, CDV)
• Canine adenovirus (CAV), de veroorzaker van besmettelijke leverontsteking (hepatitis contagiosa canis)
• Parvovirus (canine parvovirus, CPV)

De WSAVA merkt ook op dat dierenartsen op sommige plekken andere vaccins als kernvaccin behandelen. Waar rabiës voorkomt, raadt de WSAVA aan alle honden te vaccineren, en waar leptospirose bij honden vaak voorkomt en geschikte vaccins bestaan, wordt vaccinatie tegen leptospirose sterk aanbevolen en daar als kernvaccin beschouwd.

Niet-kernvaccins worden aanbevolen afhankelijk van waar en hoe een hond leeft, bijvoorbeeld vaccins tegen kennelhoest (zoals tegen het canine parainfluenzavirus en Bordetella). Volgens de WSAVA vraagt de keuze voor niet-kernvaccins om een zorgvuldig gesprek tussen dierenarts en baasje.

Het algemene patroon voor puppy's (WSAVA)

Bron: WSAVA-richtlijnen 2024 voor de vaccinatie van honden en katten. Voor rabiës en leptospirose gelden de instructies van het vaccin en de lokale regels.

1234

816 wk26 wk1 jr

1. 16–8 weken: eerste kernvaccinatie.
2. 2Elke 2–4 weken: volgende doses (niet vaker dan elke 2 weken) tot de puppy minstens 16 weken oud is.
3. 316 weken of ouder: laatste puppydosis.
4. 4Op of na 26 weken: volgende kerndosis.

Bron: WSAVA-richtlijnen 2024, zoals in de tabel hierboven. Schema's verschillen per land, vaccin en praktijk. Je dierenarts beslist welke vaccins je puppy nodig heeft en wanneer.

Waarom puppy's meerdere doses nodig hebben

Een puppy krijgt antistoffen van zijn moeder. Deze maternale antistoffen beschermen hem in de eerste weken, maar ze verstoren ook vaccins. De WSAVA-richtlijnen leggen uit dat de hoeveelheid van deze antistoffen sterk verschilt tussen en binnen nesten, waardoor je onmogelijk precies kunt weten wanneer het vaccin bij een bepaalde puppy „aanslaat”.

Het antwoord is het vaccin om de paar weken te herhalen, zodat de periode waarin een puppy onbeschermd is zo klein mogelijk wordt. De WSAVA noemt de dosis op 16 weken of ouder de belangrijkste van de vroege doses, omdat de antistoffen van de moeder dan bij de grote meerderheid van de puppy's verdwenen zijn. De extra dosis op of na 26 weken is er om de minderheid op te vangen bij wie de antistoffen op 16 weken nog in de weg zaten.

Waarom het schema van je dierenarts er anders uit kan zien

Wees niet verbaasd als het schema van je dierenarts niet precies overeenkomt met de tabel. Schema's verschillen door het lokale ziekterisico, nationale regels, de beschikbare vaccins en het moment waarop je puppy is begonnen. Twee voorbeelden:

• Verenigd Koninkrijk: volgens PDSA beginnen puppy's het liefst rond 6–8 weken met 2 injecties, 2–4 weken na elkaar, en hebben sommige puppy's een derde nodig. Britse honden worden gevaccineerd tegen parvovirus, hondenziekte, besmettelijke leverontsteking en leptospirose; leptospirose heeft een jaarlijkse booster nodig, de andere worden elke drie jaar herhaald.
• Zweden: de Zweedse Kennelclub (SKK) beschrijft een basisvaccinatie rond 8 weken (meestal geregeld door de fokker), nog een op 12 weken en een rond een jaar, tegen hondenziekte, hepatitis en parvovirus, waarbij kennelhoest (parainfluenza) ook wordt aanbevolen. Het Zweedse Veterinaire Instituut (SVA) verwijst baasjes naar een dierenarts voor persoonlijk advies.

Geen van beide is „goed” of „fout”; ze weerspiegelen lokale omstandigheden en vaccins. Wijkt het schema van je dierenarts af van dat van de WSAVA, dan is het heel normaal om te vragen waarom.

Voordat je puppy volledig beschermd is

De weken tussen het moment dat je puppy thuiskomt en zijn laatste basisdosis zijn ook de belangrijkste weken voor socialisatie, dus het meeste advies gaat over risico's beperken in plaats van helemaal binnen blijven. De WSAVA-richtlijnen merken op dat voorzichtige socialisatie kan beginnen voordat de vaccinatiereeks klaar is. Het praktische advies van PDSA:

• puppy's zijn 2–4 weken na de laatste injectie van de basisvaccinatie volledig beschermd;
• draag je puppy tot die tijd op openbare plekken in plaats van hem op de grond te laten lopen;
• je eigen tuin is prima, zolang er geen ongevaccineerde honden zijn geweest;
• laat je puppy niet omgaan met ongevaccineerde honden van buiten je huishouden.

Vraag je dierenarts wanneer je puppy kan beginnen met wandelen en puppycursussen. Gebruik de tijd tot dan voor zindelijkheidstraining, rustig aanraken en korte, kalme nieuwe ervaringen.

Na de vaccinatie: wat is normaal?

Volgens PDSA hebben de meeste honden helemaal geen bijwerkingen. Als ze die wel hebben, zijn ze meestal mild, zoals een verhoogde temperatuur, weinig energie of minder eetlust, en gaan ze binnen 24–48 uur over. Neem contact op met je dierenarts als je puppy langer ziek lijkt, of als een reactie je zorgen baart.

Een rustige dag na een vaccinatie is normaal. Laat je puppy rusten en houd zijn eetlust en energie in de gaten. Als je maaltijden, dutjes en wandelingen logt in DogsLife, kun je de dag na een vaccinatie makkelijk vergelijken met een normale dag en zie je snel iets ongewoons om aan je dierenarts te melden. Je kunt daar ook de vaccinatiedatum noteren naast de gegevens van je dierenarts, zodat je weet wanneer de volgende nodig is.

Boosters bij volwassen honden en gezondheidscontroles

De WSAVA raadt af om onnodig te vaccineren: kernvaccins horen bij volwassen honden niet vaker dan elke 3 jaar gegeven te worden, omdat moderne kernvaccins een bescherming geven die vele jaren meegaat. Niet-kernvaccins moeten meestal jaarlijks worden gegeven, omdat hun bescherming ongeveer een jaar duurt. De WSAVA moedigt een jaarlijkse gezondheidscontrole aan die over veel meer gaat dan alleen vaccins.

Wat je je dierenarts kunt vragen

• Welke kern- en niet-kernvaccins raadt u aan voor mijn puppy, en waarom?
• Op welke data vallen de resterende puppydoses?
• Wanneer is mijn puppy genoeg beschermd voor wandelingen, cursussen en contact met andere honden?
• Heeft mijn puppy een dosis nodig rond 6 maanden of rond een jaar?
• Hebben we een rabiësvaccinatie nodig om te reizen?