Yavru köpek ısırması ve diş çıkarma: nasıl durdurulur, ne zaman biter?

Yavru ısırması normaldir ve genelde yaşla birlikte azalır: Battersea çoğu yavrunun ağızlamayı beş altı ay civarında bıraktığını, Dogs Trust ise diş çıkarma bittikten sonra, genelde yedi ay civarında azaldığını söyler. O zamana kadar dişler cilde değdiğinde hareketsiz ve sakin kal, yavruna çiğnemesi için daha iyi bir şey ver ve yeterince uyuduğundan emin ol. Bağırmak, elini çekmek ve sert oyunlar genelde durumu kötüleştirir.

Yavrular neden ısırır?

Ağızlama, yavruların dünyayı keşfetme, oynama ve anlamlandırma yoludur. Dogs Trust bunu gelişimin normal bir parçası olarak tanımlar; Royal Kennel Club da ağızlamayı, ısırmayı ve kıyafetlere saldırmayı doğal davranışlar olarak tarif eder. Battersea ve Dogs Trust'a göre yaygın tetikleyiciler şunlardır:

• heyecan, örneğin misafirler geldiğinde ya da oyun çılgınlaştığında;
• yorgunluk, özellikle yavrunun şekerlemeye ihtiyacı varken onunla ilgilenilmesi;
• oyun durduğunda ya da yavru yatışamadığında hayal kırıklığı;
• diş çıkarırken ağrıyan dişetleri;
• ilgi: hafif ısırma daha önce oyun ya da bir tepki kazandırdıysa yavru yeniden dener.

Son madde, ısırmayı durdurmanın anahtarıdır. Yavrular işe yarayanı tekrarlar (Royal Kennel Club); bu yüzden senin işin ısırmayı sıkıcı, nazik davranışı ise ödüllendirici hale getirmektir.

Yavru ısırması nasıl durdurulur?

1. Donup kal. Dişler cilde ya da kıyafete değdiğinde hareket etmeyi bırak ve ellerini sabit tut. Dogs Trust ve Battersea hızla elini çekmenin bunu bir oyuna çevirdiği uyarısında bulunur.
2. Eğlenceyi ortadan kaldır. Yavrun devam ederse arkanı dön ve kollarını kavuştur; yerdeysen ayağa kalk (Dogs Trust).
3. Kısa bir mola ver. Bu da işe yaramazsa birkaç saniyeliğine odadan çık; yavrun peşinden geliyorsa bir kapı ya da bebek kapısı kullan. Battersea molaları kısa ve tutarlı tutmayı ve yavrun sakinleşince geri dönmeyi önerir.
4. Yönlendir. Yavrun yeniden sakinleştiğinde bir oyuncak ya da çiğneme ver, yere birkaç ödül maması serp ya da nazik oyuna yeniden başla.
5. Önce davran. Isırma anının geleceğini biliyorsan yavrun ellerine ulaşmadan bir oyuncak ver (Royal Kennel Club). Her odada oyuncak bulundur ki biri hep el altında olsun (AKC).
6. Sakinliği ödüllendir. Dört patinin de yerde olmasını, oturmayı ya da oyuncağı seçmeyi öv ve ödüllendir (Battersea).

Evdeki herkes aynı kurallara uymalı, yoksa yavrun sınırları denemeye devam eder.

Yapmaman gerekenler

• Bağırma, azarlama ya da yavrunu itme. Dogs Trust cezanın korkuyu ve hayal kırıklığını artırabileceğini söyler; AKC de ısırdığı için yavruya asla vurmamayı önerir.
• Şaka olsa bile güreş ya da el oyunları oynama (Dogs Trust).
• Ellerini ya da bol kıyafetleri sallama. Sallanan kollar ve hızlı hareketler kovalamaya ve ısırmaya davetiye çıkarır (Royal Kennel Club, AKC).

Bazı eğitmenler daha yumuşak ısırmayı öğretmek için tiz bir "ah" önerir (AKC), ama Royal Kennel Club bağırmanın oyunu daha heyecanlı yapabileceği uyarısında bulunur. Yavrunu coşturuyorsa bunu atla ve sadece hareketsiz kal.

Yorgunluk ısırmayı artırır

"Yaramaz" ısırmanın büyük kısmı aslında uykuya ihtiyacı olan bir yavrudur. Dogs Trust yavruların günde 18–20 saat uykuya ihtiyacı olduğunu ve aşırı yorgun yavruların çoğu zaman fazla enerji, çılgın koşturmalar ve daha çok ağızlama gösterdiğini söyler. AKC de aşırı yorgun yavruların daha ağızcı olduğunu belirtir. Yavrun yemeğini yemiş, tuvaletini yapmış, oynamış ve birden her şeyi ısırmaya başlamışsa cevap genelde daha fazla oyun değil, bir şekerlemedir. İşaretler ve yatıştırma yolları için aşırı yorgun yavru rehberimizi oku.

Dogs Trust gün boyunca, özellikle yürüyüş, oyun ve eğitimden sonra kısa şekerlemeler ve daha uzun uykular planlamayı önerir. Yavru şekerleme programımız bunları öğünler ve tuvalet çıkışları arasına nasıl yerleştireceğini gösterir.

Diş çıkarma: dişler değiştiğinde

Diş çıkarma, normal ağızlama isteğine ağrıyan dişetlerini de ekler. Kaynaklar biraz farklı yaşlar verir ve her yavru biraz farklıdır:

İşaretler arasında fazla salya akması ve ev içinde küçük, düşmüş süt dişleri bulmak vardır (Dogs Trust). AKC oyuncaklarda küçük kan lekeleri de görebileceğini söyler. Yetişkin dişler çıktıktan sonra hâlâ yerinde duran süt dişleri varsa veterinerine söyle; çekilmeleri gerekebilir (AKC).

Diş çıkaran yavru için güvenli çiğnemeler

Yavruna çiğnemesine izin verilen bol şey ver ve ilgisini korumak için birkaç günde bir değiştir (Dogs Trust, Royal Kennel Club).

• Kauçuk diş kaşıma oyuncakları, dondurucuya koyabileceğin olanlar dahil (AKC).
• Kong gibi içi doldurulabilen mama oyuncakları, ayrıca ip ve peluş oyuncaklar (Battersea).
• Doğru sertlik. PDSA tırnağının iz bırakabileceği kadar yumuşak çiğnemeler önerir; daha sert şeyler dişleri kırabilir.
• Doğru boyut. Çiğnemeler yavrunun boğazından büyük olmalı (PDSA).

Kaçın:

• Yutulabilecek parçalara ayrılabilen sığır derisi kemiklerden (PDSA);
• Dişleri kırabilen ve tıkanmaya yol açabilen kemiklerden (PDSA);
• AKC'nin potansiyel olarak tehlikeli dediği dallardan;
• Hasarlı oyuncaklardan. Oyuncakları gevşek parça ya da dolgu için kontrol et ve değiştir (Dogs Trust, AKC).

Peluş oyuncaklar, tenis topları ve çekiştirme ipleri yalnızca gözetim altında oyun içindir (PDSA). Yavrunda insan diş macunu kullanma: köpekler için zehirli olan ksilitol içerebilir (AKC).

Yavrular ve çocuklar

Koşan ve çığlık atan çocuklar klasik bir tetikleyicidir. Battersea yakın gözetim önerir ve çocuklara sakin hareket etmeyi, alçak sesle konuşmayı ve elleri yerine bir oyuncak uzatmayı öğretmeyi tavsiye eder. Ağızlama başlarsa çocuk uzaklaşır ya da yavru kısa bir mola verir. Dogs Trust küçük ayakları ve bilekleri korumak için lastik çizme önerir.

Ne zaman yardım almalı?

Çoğu yavru tutarlı eğitimle birkaç hafta içinde düzelir (Battersea). Şu durumlarda yardım al:

• ısırma azalacağına daha sık ya da daha şiddetli hale geliyorsa (Battersea);
• korku ya da hayal kırıklığından kaynaklanıyor gibi görünüyorsa (Dogs Trust);
• aniden başlıyorsa ya da düzelip sonra geri geliyorsa: Dogs Trust bunun hastalık ya da rahatsızlık belirtisi olabileceğini söyler, veterinerine git;
• biri yaralanıyorsa ya da ısırma saldırgan görünüyorsa. Dogs Trust acilen yardım almayı önerir.

Ödül temelli çalışan, yetkin bir eğitmen ya da davranış uzmanı yardımcı olabilir. Battersea onlara göstermek için rutinlerin ve ısırma olaylarının günlük kaydını tutmayı önerir; bu, örüntüleri fark etmeyi çok kolaylaştırır.