Zmiany snu u starszego psa: co jest normalne?

To normalne, że starsze psy śpią więcej niż kiedyś: AKC podaje, że większość starszych psów potrzebuje więcej odpoczynku niż młodsze, a Dogs Trust zauważa, że starsze psy potrzebują nawet więcej niż typowe dla dorosłych psów 12–14 godzin. Bliższej uwagi wymagają zmiany: nagły wzrost ilości snu, niespokojne noce, krążenie po domu albo pies, który śpi cały dzień, a w nocy nie śpi. Mogą one wskazywać na ból, problem zdrowotny lub zaburzenia poznawcze, a w wielu z tych przypadków można pomóc. Weterynarz to właściwa osoba, by ustalić, co jest czym.

Kiedy pies staje się seniorem?

Psy starzeją się w różnym tempie w zależności od wielkości. Według AKC duże rasy, takie jak dog niemiecki, uważa się za seniorów ok. 6. roku życia, a małe rasy, takie jak chihuahua, mogą wejść w wiek senioralny dopiero ok. 7–10 lat. Sprawdź typową długość życia rasy swojego psa w naszych profilach ras.

Normalne zmiany snu z wiekiem

Gdy psy się starzeją, często obserwuje się:

• więcej snu w sumie, w tym dłuższe drzemki w ciągu dnia;
• wolniejszy rozruch po odpoczynku, zwłaszcza u psów ze sztywnymi stawami;
• nieco mniejszą potrzebę ruchu, co według PDSA jest w wieku senioralnym częste.

AKC opisuje zwiększoną ilość snu jako często normalną część starzenia się. Ważne jest, czy zmiana następuje stopniowo i pasuje do reszty obrazu, czy pojawia się nagle i towarzyszą jej inne objawy.

Zmiany snu, z którymi warto iść do weterynarza

Niektóre zmiany to nie po prostu „starość” i warto o nich porozmawiać z weterynarzem:

• Nagły wzrost ilości snu albo pies, który wydaje się osowiały, gdy nie śpi. AKC zaleca wizytę u weterynarza przy nagłym wzroście.
• Niepokój w nocy: krążenie, błąkanie się, dyszenie, popiskiwanie lub szczekanie.
• Odwrócenie rytmu dnia i nocy: spanie przez dużą część dnia i czuwanie w nocy.
• Potrzeba wychodzenia w nocy, choć wcześniej pies przesypiał noc.
• Trudności z kładzeniem się lub wstawaniem albo częste zmiany pozycji.

Częste przyczyny zaburzonego snu u starszych psów

Ból i sztywność

PDSA zauważa, że u starszych psów często rozwija się choroba zwyrodnieniowa stawów i inne problemy ze stawami. AKC wyjaśnia, że choroba zwyrodnieniowa może sprawić, że wstawanie z legowiska, kucanie czy dojście do drzwi staje się niekomfortowe. Obolały pies może mieć trudność z wyciszeniem, często zmieniać pozycję lub niechętnie się kłaść. Ból można leczyć, więc warto poruszyć ten temat z weterynarzem.

Częstsza potrzeba siusiania

Według AKC kilka chorób częstszych u starszych psów zwiększa pragnienie lub ilość moczu, m.in. choroba nerek, cukrzyca i choroba Cushinga. Pies, który musi wyjść w nocy, obudzi Cię albo może mieć wpadki. Więcej o przyczynach przeczytasz w naszym poradniku o wpadkach w domu.

Zmiany wzroku i słuchu

PDSA wymienia pogorszenie wzroku i słuchu wśród typowych zmian związanych z wiekiem. Pies, który słabo widzi lub słyszy, może być bardziej niespokojny w ciemności albo łatwiej wybudzać się ze strachem.

Zespół zaburzeń poznawczych (CDS)

CDS to związana z wiekiem choroba mózgu, którą Cornell porównuje do choroby Alzheimera u ludzi. Cornell podaje, że psy zwykle zapadają na nią w wieku ok. dziewięciu lat lub później i że może być niedodiagnozowana, bo zmiany narastają stopniowo. AKC przytacza badanie, w którym dotyczyła ona od 14% do 35% psów w wieku powyżej 8 lat.

Zaburzony sen to jeden z kluczowych objawów. Cornell wymienia nocne błąkanie się po domu i więcej snu w ciągu dnia, a VCA opisuje psy, które więcej śpią w dzień, a potem w nocy stają się niespokojne i krążą. Inne objawy, często zbierane pod angielskim skrótem DISHAA, to:

• dezorientacja, np. gubienie się w znanych miejscach lub nieobecne wpatrywanie się w przestrzeń;
• zmiany w kontaktach z ludźmi i zwierzętami, czyli większa przylepność lub wycofanie;
• zmiany rytmu snu i czuwania;
• załatwianie się w domu mimo wcześniejszej nauki czystości;
• zmiany aktywności, takie jak niepokój lub mniej zabawy;
• lęk, nowe obawy lub drażliwość.

Zarówno Cornell, jak i VCA podkreślają, że weterynarz musi najpierw wykluczyć inne choroby, bo podobne objawy mogą dawać m.in. choroba zwyrodnieniowa stawów, choroba nerek czy utrata zmysłów. Jeśli zostanie rozpoznany CDS, postępowanie może obejmować dietę, wzbogacanie otoczenia i leki; doradzi weterynarz.

Jak pomóc starszemu psu dobrze spać

1. Trzymaj się stałej rutyny. VCA zaleca stałe rytuały psom ze zmianami poznawczymi; przewidywalne posiłki, spacery i pora snu pomagają większości starszych psów.
2. Niech dni będą aktywne, ale łagodnie. PDSA zaleca seniorom zasadę „mało, a często” i codzienny czas na dworze, nawet gdy długie spacery nie są już możliwe.
3. Ćwicz też umysł. VCA proponuje powtarzanie starych sztuczek, uczenie nowych i zabawki interaktywne. PDSA proponuje zabawy węchowe.
4. Ułatw dostęp do legowiska. Podpierające legowisko w cichym miejscu, do którego łatwo wejść i z którego łatwo wstać. VCA wymienia rampy, lepsze oświetlenie i antypoślizgowe podłogi jako przydatne zmiany.
5. Wyjście za potrzebą przed snem. I łatwy dostęp do miejsca do załatwiania się, jeśli pies musi wyjść w nocy.
6. Porozmawiaj z weterynarzem o bólu. Jeśli pies wydaje się sztywny lub obolały, zapytaj, czy leczenie przeciwbólowe pomogłoby mu wygodniej odpoczywać.

Śledź zmiany w czasie

Zmiany u starszych psów często narastają tak powoli, że trudno je zauważyć z dnia na dzień. Prosty zapis snu, nocnych pobudek, wyjść za potrzebą i spacerów pokazuje trendy: czy pies budzi się więcej nocy niż w zeszłym miesiącu? Czy wyraźnie więcej śpi po krótszych spacerach? DogsLife prowadzi taki zapis jednym dotknięciem na zdarzenie i pokazuje, jak rytm psa zmienia się na przestrzeni tygodni, a to cenne informacje, które warto zabrać na wizytę u weterynarza.